ایران مال
ایران مال؛ غول تجاری و فرهنگی خاورمیانه در قلب تهران
فصل اول: معرفی و موقعیت جغرافیایی
ظهور یک ابرپروژه در غرب پایتخت
ایران مال یا بازار بزرگ ایران، یکی از عظیمترین پروژههای تجاری، فرهنگی و اجتماعی خاورمیانه و جهان است که در شمال غربی تهران و در منطقه ۲۲ شهرداری واقع شده است . این مجموعه عظیم در جوار دریاچه شهدای خلیج فارس و پارک چیتگر قرار دارد و به دلیل موقعیت استراتژیک خود بین دو شهر تهران و کرج، دسترسی آسانی را برای ساکنان پایتخت و شهرهای اطراف فراهم کرده است .
آدرس دقیق ایران مال عبارت است از: تهران، انتهای بزرگراه شهید همت (غرب)، اتوبان شهید خرازی، بعد از دریاچه چیتگر، خروجی بازار بزرگ ایران . این مجموعه از شرق با دریاچه و محله چیتگر و دهکده المپیک، از جنوب با پارک چیتگر، از شمال با منطقه لتمال (دامنه جنوبی کوه البرز) و از غرب با شهرک دانشگاه شریف و وردآورد همسایه است .
دسترسیهای متنوع به بزرگترین مرکز خرید جهان
موقعیت ایران مال در مجاورت بزرگراه شهید خرازی باعث شده دسترسی به آن، چه با خودروی شخصی و چه با سیستم حملونقل عمومی، ساده و بدون دردسر باشد . از طریق چهار مسیر اصلی میتوان به این مجموعه دسترسی داشت:
-
دسترسی شمالی: از بزرگراه شهید خرازی
-
دسترسی جنوبی: از خیابان چهارباغ
-
دسترسی غربی: از خیابان ایران خودرو
-
دسترسی شرقی: از بلوار طبیعت
برای استفاده از حملونقل عمومی، خط ۵ مترو تهران (تهران–کرج) بهترین گزینه است. مسافران میتوانند در ایستگاه ایران خودرو پیاده شوند و سپس با تاکسی حدود ۱۰ دقیقه تا ورودی ایران مال فاصله دارند . همچنین سرویس ویژهای با شماره ۱۶۱۳ برای جابجایی بازدیدکنندگان از نقاط مختلف تهران به این مجموعه در نظر گرفته شده است .
فصل دوم: مشخصات و آمار شگفتانگیز
رکورددار جهان در وسعت
ایران مال با مساحتی بالغ بر ۱,۹۵۰,۰۰۰ متر مربع، عنوان بزرگترین مرکز خرید جهان را از آن خود کرده است . برای درک عظمت این مجموعه، کافی است بدانید که وسعت آن ۷ برابر استادیوم صدهزار نفری آزادی است و پیادهروی در تمام بخشهای آن حدود ۱۵ کیلومتر مسافت دارد . اگر بخواهید تنها در بخش تجاری این مجموعه قدم بزنید و برای بازدید از هر فروشگاه حدود پنج دقیقه وقت بگذارید، تقریباً سه روز طول خواهد کشید تا از تمام فروشگاهها دیدن کنید .
یکی از ویژگیهای منحصربهفرد ایران مال که آن را از سایر مجتمعهای مشابه در جهان متمایز میکند، این است که ۷۰ درصد از فضای آن به امکانات تفریحی، فرهنگی، گردشگری، مذهبی، ورزشی، خدماتی، رفاهی و پارکینگ اختصاص دارد و تنها ۳۰ درصد آن کاربری تجاری دارد .
افتخارات بینالمللی
ایران مال در نمایشگاه معتبر مرکز خرید MAPIC که هر ساله در کن فرانسه برگزار میشود، به عنوان برترین مجتمع تجاری چندمنظوره خاورمیانه شناخته شده است . همچنین در سال ۲۰۱۷ از نظر وسعت، خدمات، فضاهای فرهنگی و تفریحی از سوی موسسه ارزیابی مجتمعهای تجاری (RLI) به عنوان بهترین مرکز خرید جهان انتخاب شد .
فصل سوم: تاریخچه ساخت و مالکیت
آغاز یک رویا
ایده نخست ساخت بازار بزرگ ایران متعلق به مهندس علی انصاری، معروف به بیل گیتس ایران، بوده است . انصاری که مالک بازار مبل ایران و بازار موبایل تهران نیز هست، از ثروتمندترین افراد ایرانی به شمار میرود . ساخت این پروژه عظیم در سال ۱۳۸۹ آغاز شد و پس از گذشت حدود ۸ سال و با حضور ۵۰۰ پیمانکار ایرانی و ۲۵ هزار کارگر، فاز نخست آن در اردیبهشت ۱۳۹۷ به بهرهبرداری رسید .
سرمایهگذاران و مالکان
سرمایهگذار اصلی این پروژه بانک آینده به مدیریت جلال رسولاف است و کارفرمایان این پروژه شرکت البرز تات به مدیریت علی انصاری و هلدینگ میلان به مدیریت علی انصاری و علیرضا بیابانی بودهاند . شرکت ایران مال یک شرکت سهامی عام است که با مجوز بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و شورای پول و اعتبار تأسیس شده است .
مدیریت این مجموعه به صورت هیأت امنایی و با ریاست علاءالدین میرمحمدصادقی، از چهرههای شاخص اتاق بازرگاری و از بازاریهای سرشناس پایتخت، اداره میشود . برنامه بر این است که پس از بهرهبرداری کامل از پروژه، سهام آن در بورس اوراق بهادار ایران عرضه شود و بانک آینده در نهایت از مالکیت پروژه خارج شود .
هزینه ساخت
هزینه ساخت ایران مال بیش از ۲۲ هزار میلیارد تومان برآورد شده است که این رقم عظیم، آن را به یکی از پرهزینهترین پروژههای تجاری کشور تبدیل کرده است .
فصل چهارم: معماری بینظیر ایرانی-اسلامی
تلفیق سنت و مدرنیته
معماری ایران مال را باید تلفیقی هنرمندانه از سنت و مدرنیسم دانست. در نگاه اول، نمای بیرونی مجموعه با سنگ و شیشه، فضاهای مدرن اروپایی را تداعی میکند، اما با ورود به داخل، مجموعهای از معماریهای اصیل و سنتی ایرانی و اسلامی چشم را مینوازد .
طراحان این مجموعه از سه عنصر مهم در معماری ایرانی-اسلامی یعنی مسجد، باغ ایرانی و بازار ایرانی الهام گرفتهاند . معماری ایران مال الهامگرفته از دوران شکوفایی هنر در عصر صفویه است و تلاش شده تا حس قدم زدن در خانههای تاریخی مانند بروجردیها و طباطباییها یا کاخهای سعدآباد و نیاوران را برای بازدیدکنندگان زنده کند .
باغ ایرانی (باغ ماهان)
باغ ایرانی یا باغ ماهان، قلب تپنده ایران مال است که در بخش مرکزی ساختمان واقع شده است. این باغ با الهام از باغ ماهان کرمان طراحی شده و با ابعاد ۵۱ در ۱۷۶ متر از طبقات پارکینگ تا تجاری دوم ادامه یافته است . سقف این باغ با فناوری پیشرفته پوششهای غشایی ETFE پوشانده شده و جریان آبی در راستای شمالی-جنوبی آن روان است .
مسجد جامع
مسجد جامع ایران مال نه تنها محلی برای عبادت، بلکه یک اثر هنری بینظیر است. این بنا با کاشیکاری و گچبری چشمنواز مشابه مسجدالنبی طراحی شده و گنبد آن از گنبد حافظیه الهام گرفته است . وجود این مسجد در یک مرکز خرید مدرن، نشاندهنده توجه ویژه طراحان به هویت مذهبی و فرهنگی جامعه است.
فصل پنجم: بخشهای تجاری و خرید
فروشگاههای متنوع در هفت طبقه
مرکز خرید ایران مال در هفت طبقه، میزبان بیش از ۲۵۰۰ واحد تجاری است که طیف گستردهای از کالاها را ارائه میدهند . راهنمای کلی طبقات تجاری به شرح زیر است:
-
طبقه G0: لوازم خانگی، مبلمان، دکوراسیون منزل، کیف و کفش، لوازم آرایشی و بهداشتی، کالای دیجیتال
-
طبقه G1: پوشاک ورزشی، جواهرات، ساعت، عطر، کیف و کفش، محصولات چرمی، مایحتاج اولیه زندگی
-
طبقه G1M: جواهرات و اکسسوری زنانه و مردانه
-
طبقه G2: محصولات فرهنگی و تفریحی، جواهرات، سرای ابریشم
-
طبقه G3: پوشاک مردانه و زنانه، لوازم ورزشی، آلات موسیقی، اسباببازی، محصولات زیبایی و سلامت
هایپراستار
هایپراستار ایران مال با ۹۴۰۰ متر فضای فروش، بزرگترین شعبه این فروشگاه زنجیرهای است . این هایپرمارکت در طبقه G1 واقع شده و همهروزه از ساعت ۹ تا ۲۲ پذیرای مشتریان است .
بازار سنتی
بازار سنتی ایران مال یا چهارسوق، یکی از جذابترین بخشهای این مجموعه است که شما را به یاد بازارهای قدیمی ایران مانند بازار اصفهان، تبریز، شیراز و کاشان میاندازد . این بازار چهار بخش اصلی دارد: فرش، خشکبار ایران، صنایعدستی ایرانی و وسایل آنتیک و قدیمی .
در تیمچه فرش، بازدیدکنندگان میتوانند هنرمندان فرشباف را در حال کار ببینند و فرشی عظیم با بیش از دویست سال قدمت در همان حوالی به چشم میخورد .
فصل ششم: قطب فرهنگی و هنری
پردیس سینمایی پیشرفته
پردیس سینمایی ایران مال یکی از جذابترین و توریستپسندترین بخشهای این مجموعه است که در سال ۱۳۹۶ ویژه سیوهفتمین جشنواره فیلم فجر افتتاح شد . این پردیس در طبقه سوم مجموعه واقع شده و دارای ۱۲ سالن سینما با مجموع ۱۸۰۰ صندلی است . ویژگیهای منحصربهفرد این پردیس عبارتند از:
-
بزرگترین پرده نمایش سینما در ایران با ارتفاع تصویر ۸.۲ متر
-
اولین سینمای ایران با قابلیت نمایش فیلم با کیفیت ۴K
-
بزرگترین پرده نمایش سیلور برای نمایش فیلمهای سهبعدی با بالاترین کیفیت
-
سیستم صدای سهبعدی ۲۶.۱ EuroMax با ۴۰ بلندگو در اطراف و ۸ بلندگو در پشت پرده
-
سه سالن VIP با ظرفیت ۱۷ نفر و صندلیهای قابل تنظیم
-
سالن ویژه کودکان با طراحی متمایز و جذاب
علیرغم شرایط چالشبرانگیز همهگیری کووید-۱۹، پردیس سینمایی ایران مال در سال ۲۰۱۹ به عنوان دومین سینمای پردرآمد کشور شناخته شد .
کتابخانه جندیشاپور و باغ کتاب
کتابخانه جندیشاپور با وسعت ۳ هزار متر مربع و معماری الهامگرفته از قرن ۱۶ اروپا (سبک گوتیک)، یکی از رویاییترین کتابخانههای تهران است . این کتابخانه با ۶۷ هزار جلد کتاب، فضایی آرام و دلنشین برای کتابدوستان فراهم کرده است . باغ کتاب ایران مال نیز بزرگتر از باغ کتاب تهران (در مجاورت کتابخانه ملی) است .
شربتخانه سنتی
شربتخانه ایران مال، مدل ایرانی کافههای امروزی است که با کاشیکاریهای سنتی و معماری اصیل، نوستالژی قهوهخانهها و چایخانههای قدیمی را زنده میکند . در اینجا میتوانید موسیقی سنتی ایرانی گوش دهید و عرقیات گیاهی ایرانی نوش جان کنید . در نزدیکی شربتخانه، غرفههای صنایعدستی با نامهای سرای عقیق، سرای زمرد، سرای ابریشم، فیروزه و الماس قرار دارند .
فصل هفتم: امکانات تفریحی و ورزشی
پیست یخ
پیست یخ ایران مال با مساحت ۳۶۰۰ متر مربع، یکی از بهترین و هیجانانگیزترین امکانات سرگرمی این مجموعه است . این پیست برای اولین بار در ایران، امکان اسکیت روی یخ را در یک مرکز خرید فراهم کرده است .
مجموعه ورزشی جامع
مجموعه ورزشی ایران مال با پوشش ۱۵ رشته ورزشی مختلف، یکی از بزرگترین مجموعههای ورزشی ایران و خاورمیانه به شمار میرود . امکانات این مجموعه شامل موارد زیر است:
-
پیست دو تارتان
-
سالن بیلیارد و بولینگ
-
زمین اسکواش
-
استخرهای مجزا برای بانوان، کودکان و آقایان
-
سونا، جکوزی و حمام ترکی
-
کلینیک پزشکی و ورزشی با امکانات آبدرمانی
-
جاده تندرستی به طول ۲۵۰۰ متر
نمایشگاه خودرو
نمایشگاه خودرو ایران مال فضایی منحصربهفرد در سه طبقه با طراحی خاص تخممرغی شکل است . نمای این ساختمان با پانلهای آلومینیومی پوشیده شده و سازه فولادین آن با هدف دستیابی به پوستای نرم و یکنواخت طراحی گردیده است [citation:10].
فصل هشتم: رستورانها و فودکورتها
تنوع غذایی بینظیر
ایران مال با حدود ۲۰۰ رستوران و فودکورت، بهشتی برای علاقهمندان به غذاهای متنوع است . این مجموعه سه تالار خوراک دارد که انواع غذاهای ایرانی، فرنگی و فستفود را ارائه میدهند .
باغ رستوران ملل یکی از جذابترین گزینهها برای صرف غذا در فضایی دلنشین است . همچنین فکرکده ردمون از کافههای محبوب این مجموعه به شمار میرود .
فصل نهم: پارکینگ و امکانات رفاهی
بزرگترین پارکینگ ایران
ایران مال با ۲۰,۰۰۰ جای پارک برای خودرو و موتورسیکلت، بزرگترین پارکینگ ایران را داراست . پارکینگهای این مجموعه در نقاط مختلف (پارکینگ سینما، هایپرمارکت، پیست یخ، مرکز تفریحات خانواده و بخش نمایشگاهی) پراکنده شدهاند تا دسترسی آسان به بخشهای مختلف را فراهم کنند .
نکته قابل توجه اینکه استفاده از پارکینگ ایران مال رایگان است و پارکینگ ویژه جانبازان و افراد کمتوان نیز در نظر گرفته شده است .
دسترسیهای متعدد
برای تسهیل تردد بازدیدکنندگان، ۵۲ دسترسی شامل تونل، پل روگذر، رمپ و زیرگذر به ایران مال ایجاد شده است . از بزرگراه شهید خرازی با انتخاب خروجی «بازار بزرگ ایران» میتوانید مستقیماً وارد طبقه مورد نظر خود شوید .
فصل دهم: جنجالها و تخلفات
پرونده پرحاشیه
ایران مال یکی از پرحاشیهترین پروژههای ملی ایران بوده است. شهردار منطقه ۲۲ تهران در خرداد ۱۳۹۷، تخلفات در ساخت این مجموعه را تأیید کرد . برخی از مهمترین تخلفات اعلامشده عبارتند از:
-
حذف پارکینگ و اضافه بنا
-
تغییر کاربری فضاهای تعیینشده
-
ساختوساز تجاری در محل تعیینشده به عنوان پارکینگ
-
مغایرت با پروانه ساختمانی
-
احداث تونل در شمال شرقی پروژه و تصرف قسمتی از بزرگراه شهید خرازی به صورت اختصاصی
-
تغییر چندباره نقشه
-
تغییر چندباره شیوه قیمتگذاری واحدهای تجاری
علی اعطا، سخنگوی شورای شهر تهران، در این باره گفته است: «مالک پروژه ایران مال طی سالهای مختلف دائماً تخلف کرده و با مراجعه به شهرداری هر بار درخواست تغییر نقشه داده است» .
جریمههای میلیاردی
ایران مال بابت تخلفات خود تا خرداد ۱۳۹۸ در مجموع ۵۰۰ میلیارد تومان جریمه به حساب شهرداری واریز کرده است . همچنین این مجتمع به علت حذف پارکینگ، ۳۰۰ میلیارد تومان دیگر نیز جریمه شده است .
انتقاد از رسانه ملی
محمدجواد شیرازی، رئیس وقت سازمان بازرسی شهرداری تهران، که بارها به «دهها هزار متر تخلف ایران مال» اعتراض کرده بود، در مورد عدم پوشش خبری این تخلفات در صداوسیما گفت: «از پخش آن از رسانه ملی جلوگیری کردند و به پخش آگهی تبلیغاتی این مجموعه پرداختند» .
فصل یازدهم: چالشها و انتقادات
نبود برندهای جهانی
تا سال ۱۴۰۳، نبود برندهای جهانی در ایران مال باعث نقدهایی از سوی مردم درباره این مجموعه شده است . با وجود وسعت عظیم و امکانات گسترده، بسیاری از بازدیدکنندگان انتظار حضور برندهای بینالمللی را دارند که تاکنون محقق نشده است.
واحدهای تجاری خالی
تا سال ۱۴۰۰، بسیاری از واحدهای تجاری بزرگترین مرکز خرید ایران و جهان خالی بود و تعدادی از بخشهای آن مثل باغ رستوران ملل به صورت نیمهکاره فعالیت میکردند . این موضوع نشاندهنده چالشهای جذب سرمایهگذار و مستأجر برای این مجموعه عظیم است.
شلوغی آخر هفتهها
آخر هفتهها و در روزهای تعطیل، ایران مال بسیار شلوغ میشود و این موضوع ممکن است برای برخی بازدیدکنندگان آزاردهنده باشد . با وجود ظرفیت بالای پارکینگها، یافتن جای پارک در این ایام ممکن است دشوار باشد.
فصل دوازدهم: چشمانداز آینده
فازهای در حال توسعه
فاز دوم ایران مال در سال ۱۳۹۹ به بهرهبرداری رسید و با تکمیل فازهای بعدی، وسعت این مجموعه تقریباً دو برابر خواهد شد . هتل ۵ ستاره ایران مال با ۱۸ طبقه و بیش از ۳۰۰ اتاق، یکی از بخشهای در حال تجهیز است که در شرقیترین بخش مجموعه واقع شده .
مرکز تجارت جهانی
مرکز تجارت جهانی که برجی در غرب ایران مال است، پس از ساخته شدن به دفاتر شرکتهای بزرگ ملی و بینالمللی و کاربریهای مختلف تجاری و اداری اختصاص خواهد یافت . این بخش میتواند نقش مهمی در جذب سرمایهگذاران خارجی و توسعه تجارت بینالمللی ایفا کند.
برنامههای تکمیلی
بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، قرار است ۴۰ واحد سینمایی در این مجتمع راهاندازی شود که ۱۲ واحد آن در فاز نخست افتتاح شد . همچنین ایستگاه متروی اختصاصی این مجموعه نیز در دستور کار قرار دارد تا دسترسی به آن از طریق حملونقل عمومی تسهیل شود .
نتیجهگیری: ایران مال؛ شهری درون یک شهر
ایران مال را باید شهری درون شهر دانست؛ مجموعهای که فراتر از یک مرکز خرید ساده، به مقصدی گردشگری، فرهنگی و تفریحی تبدیل شده است. این ابرپروژه با معماری بینظیر خود، تلفیقی از هویت ایرانی-اسلامی و مدرنیته جهانی را به نمایش گذاشته است.
با وجود چالشها و انتقادات فراوان در مسیر ساخت و بهرهبرداری، ایران مال توانسته است جای خود را در میان مقاصد اصلی گردشگران داخلی و خارجی باز کند. وسعت عظیم، امکانات متنوع و فضای منحصربهفرد آن، تجربهای فراموشنشدنی را برای بازدیدکنندگان رقم میزند.
از پیست یخ تا باغ ایرانی، از پردیس سینمایی پیشرفته تا بازار سنتی، از کتابخانه رویایی تا رستورانهای متنوع، ایران مال مقصدی است که میتوان یک روز کامل را در آن گذراند و همچنان بخشهایی دیدهنشده باقی ماند. این مجموعه عظیم نه تنها به قطب گردشگری غرب تهران تبدیل شده، بلکه به نمادی از توانمندی مهندسان و معماران ایرانی در خلق فضاهای مدرن با حفظ هویت فرهنگی تبدیل گشته است.
ایران مال همچنان در مسیر توسعه و تکامل قرار دارد و با تکمیل فازهای بعدی، افزودن برندهای معتبر و توسعه خدمات، میتواند به یکی از مهمترین مقاصد گردشگری تجاری در سطح منطقه و جهان تبدیل شود. آینده این مجموعه روشن به نظر میرسد، مشروط بر آن که چالشهای پیشرو با مدیریتی کارآمد و برنامهریزی دقیق برطرف شوند.
اگر شما هم هنرمند هستید، جای شما در خانه هنر ایرانیان خالیست.
با عضویت در سامانه خانه هنر ایرانیان، از خدمات تخصصی، حمایتهای صنفی، اطلاعرسانی رویدادها، تسهیلات ویژه هنرمندان و همراهی یک مجموعه حرفهای بهرهمند شوید.
برای ثبتنام و دریافت عضویت رسمی، همین حالا به سامانه عضویت خانه هنر ایرانیان مراجعه کنید و به خانواده بزرگ هنر
